Η περιοχή της Ηλείας

Μαγευτικές αμμώδεις παραλίες, μοναδικοί υδροβιότοποι, πλούσια και πυκνά δάση, ιαματικές πηγές και παραδοσιακοί οικισμοί συνυπάρχουν αρμονικά με θαυμαστούς αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικά μνημεία και βυζαντινά μοναστήρια που μαρτυρούν την πλούσια Ιστορία της Ηλείας. Σε απόσταση 15 χιλιομέτρων από τον Πύργο, την Πρωτεύουσα του νομού, βρίσκεται η Αρχαία Ολυμπία, ένα από τα ποιο σημαντικά ιστορικά μέρη της αρχαιότητας στην Ελλάδα αλλά και σε όλον τον κόσμο.


Γενικά

Η ΕΑΣ ΗΛΕΙΑΣ-ΟΛΥΜΠΙΑΣ ανήκει στην περιφερειακή ζώνη της Δυτικής Ελλάδος. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος καταλαμβάνει το ΒΔ τμήμα της Πελοποννήσου και το Δυτικό άκρο της Στερεάς Ελλάδος. Περιλαμβάνει τους Νομούς Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας. Η συνολική της έκταση είναι 11.350 km2 και καλύπτει το 8,6% της συνολικής έκτασης της χώρας. Στο μεγαλύτερο ποσοστό τα εδάφη της είναι ορεινά (45,3%) και ημιορεινά (25,6%), ενώ μόλις το 29,1% είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει εκτεταμένα παράλια και στους τρεις Νομούς, που βρέχονται από τη θάλασσα του Ιονίου Πελάγους και των κόλπων Αμβρακικού, Πατραϊκού και Κορινθιακού.

Η γεωμορφολογία της Περιφέρειας παρουσιάζει εξαιρετική ποικιλία, αφού σε αυτήν περιλαμβάνονται όρη με ιδιαίτερα μεγάλο υψόμετρο (Αροάνια 2.335 m, Ερύμανθος 2.222 m, Παναχαϊκό 1.926 m), μεγάλες φυσικές λίμνες (Τριχωνίδα 95,8 km2-+ η μεγαλύτερη λίμνη της χώρας Αμβρακία 14,4 km2, Λυσιμαχεία 13 km2, Καϊάφα κλπ) και ποταμοί (Αχελώος 220 km-+ ο δεύτερος σε μήκος ποταμός της Ελλάδος, Πηνειός, Αλφειός, Εύηνος, Σελινούντας, Βουραϊκός, Πείρος και Γλαύκος).

Ειδικότερα, ο Νομός Ηλείας με συνολική έκταση 2.621 km2, έχει έδαφος πεδινό κατά 60% και διασχίζεται από τους ποταμούς Αλφειό, Πηνειό, Ερύμανθο και τους παραποτάμους τους. Ο Νομός χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη παράλιων υδροβιότοπων (Κοτύχι, Καϊάφα) εξαιρετικού φυσικού κάλλους και οικολογικού πλούτου. Η πεδιάδα της Ηλείας είναι η μεγαλύτερη σε έκταση στην Πελοπόννησο.


Ιστορία

Η περιοχή της Ηλείας–Ολυμπίας έχει πλούσια ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Η γεωγραφική θέση και ο φυσικός πλούτος της περιοχής ευνόησε την άνθιση του πολιτισμού και του εμπορίου. Αρχαιολογικά ευρήματα που ανάγονται στα προϊστορικά χρόνια έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή αλλά η μεγαλύτερη άνθισή της εντοπίζεται στον 8ο π.Χ αιώνα, λόγω της αίγλης του Ιερού της Ολυμπίας, η φήμη του οποίου είχε εξαπλωθεί από την Ανατολή και τη Μεσοποταμία μέχρι την Δύση και την κάτω Ιταλία. Σημαντικότατη τομή στην ιστορία της περιοχής αποτέλεσε το έτος 776 π.Χ. οπότε κατά την παράδοση, ο Σπαρτιάτης Λυκούργος, πραγματοποίησε συμφωνία με τον βασιλιά της Ήλιδος Ίφιτο για την τέλεση λατρευτικών εορτών στην Ολυμπία. Μέρος της συμφωνίας ήταν ότι κατά τις εορτές θα επικρατούσε εκεχειρία σε ολόκληρη την Ελλάδα. Κατά τον 5ο π.Χ. αιώνα, η φήμη της Ολυμπίας έφτασε σε τέτοιο σημείο, ώστε να αποτελέι τόπο συγκέντρωσης πολιτικών, φιλοσόφων και καλλιτεχνών καθώς εκεί έβρισκαν μεγάλο κοινό για τη διάδοση των ιδεών τους.

Κατά την εποχή των Μακεδόνων, η Ηλεία (Αρχαία Ήλιδα) υπέστη πολλές ταραχές, κυρίως μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, καθώς οι πολιτικές αστάθειες ήταν γεγονός για όλη την αυτοκρατορία. Η κατάσταση αυτή συνεχίζεται μέχρι και το 191π.Χ.,όπου ο Αντίοχος Γ΄ο Μέγας, εκστρατεύει στην Ελλάδα για να ενισχύσει τους Αιτωλούς, αλλά υφίσταται μεγάλη καταστροφή στις Θερμοπύλες από τους Ρωμαίους. Οι Ηλείοι εντάσσονται στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, χάνοντας την πολιτική τους αυτονομία και η τύχη τους πλέον ταυτίζεται με τις εξελίξεις στον ελληνικό χώρο.

Τα ρωμαϊκά χρόνια δεν ήταν λιγότερο ταραχώδη. Οι συνεχείς αλλαγές στην εξουσία της αυτοκρατορίας επηρέαζαν άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο τη ζωή στην περιοχή. Το Ιερό της Ολυμπίας υπήρξε ιδιαίτερα ευνοημένο με την καθιέρωση της λατρείας των ρωμαίων αυτοκρατόρων στο χώρο του, έως και την άνοδο του Μεγ. Κωνσταντίνου στον θρόνο (274 μ.Χ.), ο οποίος ασπαζόμενος τον Χριστιανισμό έριξε σε δυσμένεια το Ιερό. Κατά τα βυζαντινά χρόνια η περιοχή της σημερινής Ηλείας δεν είχε να επιδείξει ιδιαίτερη ανάπτυξη. Το 1204 μ.Χ. Γάλλοι και Βενετοί Σταυροφόροι, με πρόσχημα την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους «άπιστους», κυριεύουν το μεγαλύτερο μέρος της χώρας και η περιοχή περνάει στην κυριαρχία των Φράγκων. Από το 1263 μ.Χ. ξεκινά μια ακόμα ταραχώδης περίοδος, όπου Βυζαντινοί και Φράγκοι πολεμούν για την κατάκτηση των εδαφών.

Το 1453 μ.Χ., η άλωση της Κωνσταντινούπολης φέρνει τους Οθωμανούς στον ελληνικό χώρο. Η Ηλεία υφίσταται για τέσσερις περίπου αιώνες τον τούρκο κατακτητή, με δύο μόνο διαλείμματα Ενετοκρατίας, από το 1463 μ.Χ. έως το 1479 μ.Χ. και από το 1685 μ.Χ. έως το 1715 μ.Χ.. Η ανάπτυξη στην περιοχή, άρχισε να ανακάμπτει με την εγκατάσταση των Ottomans (1715 μ.Χ.), τουρκικής πλούσιας οικογένειας, που εγκαθίσταται στη Γαστούνη και προωθεί το εμπόριο. Με τα Ορλωφικά όμως ξεκινάει μια νέα περίοδος αναταραχών. Το 1770 μ.Χ. η απόβαση των αδερφών Ορλώφ με ρωσικό στόλο στη Μάνη ξεσηκώνει τον ντόπιο πληθυσμό και τους κατοίκους της Ηλείας και Αχαΐας. Δυστυχώς όμως το κίνημα αποτυγχάνει, οι επαναστάτες σφαγιάζονται και οι επαρχίες καταστρέφονται.

Μετά τα Ορλωφικά, ακολουθεί περίοδος ανασυγκρότησης για τους Έλληνες.

Το 1814 ιδρύεται η Φιλική Εταιρεία, στην οποία μετέχουν σπουδαίοι άνδρες από την Ηλεία, όπως ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος από την Ανδρίτσαινα, ο Γεώργιος Σισίνης από την Γαστούνη και ο Χαράλαμπος Βιλαέτης από τον Πύργο. Η φήμη του ξεσηκωμού διαρρέει και ο Χουρσίτ πασάς διατάσσει από την Τρίπολη να μαζευτούν εκεί όλοι οι πρόκριτοι με το πρόσχημα της σύσκεψης, με απώτερο σκοπό την ομηρία τους. Όσοι πήγαν εντέλει φυλακίστηκαν.

Το γεγονός αυτό επισπεύδει την έναρξη της επανάστασης. Η επαναστατική σημαία υψώνεται από τον Σισίνη στη Γαστούνη και τον Βιλαέτη στον Πύργο.

Έκτοτε ξεκινάει ο μακρύς και επίπονος αγώνας για την απελευθέρωση του ελληνικού κράτους, όπου οι Ηλείοι έδειξαν σπουδαία γενναιότητα απελευθερώνοντας όχι μόνο τα δικά τους εδάφη αλλά συντρέχοντας και τους υπόλοιπους επαναστατημένους Έλληνες, όπως στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Το 1825 επιβιβάζεται ο Ιμπραήμ με τον αιγυπτιακό στόλο στη Μεθώνη και προχωρά για το Μεσολόγγι, βρίσκοντας μια εξασθενημένη Ελλάδα από τον εμφύλιο. Το Νοέμβριο του 1825 οι Αιγύπτιοι λεηλατούν τον Πύργο και προελαύνοντας φτάνουν στην Αμαλιάδα και τη Γαστούνη. Μετά την πτώση του Μεσολογγίου, ο Ιμπραήμ επιστρέφει στην Ηλεία σφάζοντας και λεηλατώντας. Οι Μεγάλες Δυνάμεις όμως είχαν ήδη στρέψει τη ματιά τους στην επαναστατημένη Ελλάδα και τον Οκτώβριο του 1827 μ.Χ. καταστρέφουν ολοκληρωτικά τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.


Η ιστορία της σταφίδας

Η σταφίδα 19ος - 20ος αι.

Η σταφίδα μέχρι και σήμερα έχει συνδεθεί άρρηκτα με την περιοχή της Ηλείας. Η εντατική καλλιέργειά της ξεκίνησε μετά την απελευθέρωση του ελληνικού κράτους καθώς υπήρχε μεγάλη ζήτηση για το προϊόν από τις χώρες της Ευρώπης. Το λιμάνι του Κατάκολου υπήρξε ένα από τα κυριότερα σημεία φόρτωσης σταφίδας σε μεγάλα εμπορικά πλοία με προορισμό τα διάφορα λιμάνια της Δύσης. Το 1870-90 η σταφίδα υπήρξε το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν του τότε ελληνικού κράτους. Η εμπορευματοποίηση της σταφίδας οδήγησε την Ηλεία και τις άλλες γειτονικές περιοχές σε ισχυρή εξειδίκευση και προσέλκυσε αρκετό πληθυσμό κυρίως από την ορεινή Πελοπόννησο προς τα πεδινά προκειμένου να απασχοληθούν με την παραγωγή της. Οι συνθήκες αυτές διαμόρφωσαν τον ισχυρά γεωργικό χαρακτήρα της περιοχής, ο οποίος διατηρήθηκε μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η άνθηση του εμπορίου προκάλεσε και την ανάγκη για έργα υποδομής στην περιοχή προκειμένου να διευκολύνονται οι συναλλαγές. Η κατασκευή του σιδηροδρόμου και συγκεκριμένα της γραμμής Πύργου Κατάκολου, που λειτούργησε στις 3 Φεβρουαρίου του 1883 και ήταν η πρώτη σε ολόκληρη την Ελλάδα, η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιώς - Καλαμάτας που συνέδεε όλες τις σημαντικότερες πόλεις του ηλειακού κάμπου, καθώς και οι τοπικές γραμμές Καβάσιλα - Κυλλήνη και Πύργος - Αρχαία Ολυμπία μαρτυρούν την άνθιση και τη σπουδαιότητα του εμπορίου στην ευρύτερη περιοχή της Ηλείας.

Ωστόσο αυτή η άνθηση της περιοχής χάρη στην παραγωγή και το εμπόριο της σταφίδας σκιάστηκε συχνά, καθώς εξαρτιόταν εκτός από τις κλιματολογικές συνθήκες και από τις συνθήκες που διαμορφώνονταν στην παγκόσμια αγορά.

Το 1890 η σταφιδική κρίση ήταν πλέον γεγονός και σημάδεψε για πολλά χρόνια την περιοχή σε όλα τα επίπεδα, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα, αν όχι το σημαντικότερο οικονομικό γεγονός στην Ελλάδα από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.


ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ


ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΑΣ - ΕΚ867/2008 ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2012-2015

Στο πλαίσιο του επιδοτούμενου προγράμματος από την Ε.Ε. - Καν. (ΕΚ)867/2008, η O.E.Φ. ΕΑΣ Ηλείας - Ολυμπίας πρόκειται να υλοποιήσει δραστηριότητες που αφορούν.. περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

  • Κοκκίνου 8 και Τ. Πετροπούλου
    (Κεντρικά γραφεία), Πύργος
  • 26210 29973 – 6
  • 26210 35712 (Fax)

ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ

Μαγευτικές αμμώδεις παραλίες, μοναδικοί υδροβιότοποι, πλούσια και πυκνά δάση, ιαματικές πηγές και παραδοσιακοί οικισμοί συνυπάρχουν αρμονικά με θαυμαστούς.. περισσότερα